Waarom een oud-militair nu vooral naar AI kijkt
Hugh Briscoe heeft jaren in het leger gezeten en weet hoe echte dreiging eruitziet. Toch maakt hij zich nu, als adviseur van grote pensioenbeleggers, meer zorgen over kunstmatige intelligentie dan over een mogelijke oorlog met Iran. Niet omdat oorlog onschuldig is, maar omdat AI volgens hem dieper in de economie snijdt dan we nu willen zien.
Hij kijkt niet alleen naar wat er morgen op de beurs gebeurt, maar naar wat er over tien of twintig jaar kan misgaan. In zijn ogen is AI geen hype, maar een structurele kracht die banen, winstverdeling en groei kan verschuiven. En dat raakt uiteindelijk ook jouw pensioen en je beleggingen.
Als je denkt: oorlog klinkt toch veel gevaarlijker dan software, dan ben je niet de enige. Juist daarom is zijn boodschap interessant. Hij vergelijkt de twee risico’s en komt tot de conclusie dat AI op lange termijn een grotere bedreiging kan zijn voor economische stabiliteit dan een regionaal conflict.
Wie Hugh Briscoe is en waarom pensioenfondsen naar hem luisteren
Briscoe komt niet uit de klassieke financiële wereld. Hij is opgeleid in het leger en gewend om naar risico’s te kijken alsof het om een operatie gaat: wat kan er misgaan, waar zitten de zwakke plekken en hoe beperk je de schade. Dat militair denken neemt hij mee naar de wereld van grote beleggers.
Hij adviseert pensioenfondsen en andere partijen die samen honderden miljarden beheren. Die kunnen zich geen blinde vlekken veroorloven, want een verkeerde inschatting raakt meteen miljoenen deelnemers. Voor hen is hij interessant omdat hij niet alleen naar spreadsheets en modellen kijkt, maar ook naar geopolitiek, technologie en menselijk gedrag.
Zijn werk draait om scenario’s uitwerken. Hij schetst bijvoorbeeld: wat gebeurt er met de economie als er oorlog uitbreekt in het Midden-Oosten, en wat als AI een groot deel van de banen wegvreet. Hij koppelt de wereld van defensie aan die van beleggen en ziet daardoor soms eerder risico’s dan mensen die alleen naar kwartaalcijfers staren.
Belangrijk: zijn rol is niet om paniek te zaaien. Hij probeert juist nuchter te blijven en verschillende toekomsten naast elkaar te leggen. Pensioenfondsen gebruiken die scenario’s om te bepalen hoe ze hun geld spreiden, hoeveel risico ze nemen en welke aannames over groei nog logisch zijn.
Waarom een oorlog met Iran volgens hem minder structureel is
Een oorlog met Iran klinkt als een enorme ramp, en menselijk gezien is dat het ook. Maar Briscoe kijkt als adviseur vooral naar de economische impact op de lange termijn. Daarover is hij opvallend nuchter.
We hebben vaker conflicten in het Midden-Oosten gezien. Die zorgden voor schokken in de olieprijs, spanningen op financiële markten en soms tijdelijk lagere groei. Maar meestal herstelde de wereldeconomie zich daarna weer, omdat landen en bedrijven zich aanpassen en alternatieven zoeken.
Volgens Briscoe weten markten inmiddels beter hoe ze met dit soort geopolitieke risico’s moeten omgaan. Er zijn voorraden, er zijn alternatieve leveranciers, er zijn noodplannen bij overheden en bedrijven. Het is heftig, maar niet volledig nieuw.
Hij ziet een oorlog met Iran daarom vooral als een forse, maar tijdelijke schok. Pensioenfondsen moeten daar rekening mee houden, bijvoorbeeld via energieprijzen en inflatie, maar het verandert volgens hem niet per se de basis van hoe de wereldeconomie werkt. Daardoor is het risico pijnlijk, maar in principe beheersbaar.
Dat betekent niet dat beleggers achterover kunnen leunen. Een conflict kan bepaalde sectoren hard raken, zoals luchtvaart, scheepvaart en energie-intensieve industrie. Maar in zijn scenario’s is dat meestal een kwestie van jaren, niet van generaties.
Waarom AI volgens Briscoe een veel dieper economisch risico is
Bij AI ligt dat anders. Kunstmatige intelligentie is geen eenmalige klap, maar een ontwikkeling die jaar na jaar verder de economie in kruipt. Briscoe ziet het als een structurele verschuiving die de basis van economische groei kan aantasten.
AI kan werk efficiënter maken, maar ook overbodig. Als grote groepen mensen hun baan deels of helemaal kwijtraken, of structureel minder gaan verdienen, daalt de consumptie. Minder koopkracht betekent minder vraag naar producten en diensten, en dat remt de groei.
Daarnaast kan AI de winst en macht concentreren bij een paar grote bedrijven. Als een handvol techreuzen de meeste productiviteitswinst opslokt, profiteren brede groepen beleggers en werknemers veel minder. Dat maakt de economie kwetsbaarder en vergroot ongelijkheid.
Briscoe waarschuwt dat veel beleggers nu vooral naar de kansen van AI kijken, maar de risico’s onderschatten. Hij noemt het een sluipende verstoring: je merkt het niet in één keer, maar na tien jaar is de arbeidsmarkt, de winstverdeling en de groei fundamenteel veranderd. En dan is het lastig om je strategie nog snel aan te passen.
Daar komt bij dat AI zelf ook nieuwe soorten risico’s creëert. Denk aan foutieve modellen die beslissingen sturen, cyberaanvallen die slimmer worden of markten die extra volatiel worden door automatische handelssystemen. Dat zijn geen sciencefictionproblemen, maar dingen waar grote beleggers nu al rekening mee moeten houden.
Wat dit betekent voor pensioenfondsen en jouw pensioen
Voor pensioenfondsen is stabiele, langdurige economische groei cruciaal. Hun hele model is gebouwd op het idee dat bedrijven blijven groeien, dat er genoeg mensen werken en dat er over tientallen jaren rendement wordt gemaakt. AI kan dat patroon flink door elkaar schudden.
Als AI banen verdringt en lonen onder druk zet, komen pensioenpremies mogelijk in de knel. Minder werkenden en lagere inkomens betekenen minder inleg. Tegelijk kan meer onzekerheid over groei de rendementen op aandelen en vastgoed drukken.
Briscoe helpt pensioenfondsen daarom om niet alleen naar de korte AI-rally op de beurs te kijken, maar ook naar de lange schaduw. Hij laat ze nadenken over vragen als: wat als groei structureel lager wordt, wat als een paar techbedrijven dominant worden en de rest achterblijft, en wat als politiek en regelgeving harder gaan ingrijpen.
Voor jou als deelnemer betekent dit dat fondsen hun strategie mogelijk moeten aanpassen. Meer spreiding, meer aandacht voor sectoren die niet volledig afhankelijk zijn van een paar grote platforms, en misschien ook andere aannames over toekomstige rendementen. Dat klinkt saai, maar dit soort keuzes bepaalt uiteindelijk hoeveel pensioen er later voor je overblijft.
Een paar dingen waar pensioenfondsen volgens dit soort analyses op letten:
- Concentratierisico: hoeveel van het vermogen zit indirect in dezelfde paar grote techbedrijven.
- Arbeidsmarktrisico: wat gebeurt er met premie-inleg als bepaalde sectoren krimpen door automatisering.
- Politiek risico: hoe groot is de kans op zwaardere belasting of regulering van techwinsten.
- Langetermijngroei: welke groeiverwachting is nog realistisch als AI de inkomensverdeling verandert.
Je ziet die discussies niet direct terug op je pensioenoverzicht, maar ze spelen wel degelijk op de achtergrond. Briscoe probeert fondsen te dwingen om niet alleen het mooie scenario door te rekenen, maar ook de minder prettige varianten.
Hoe zijn militaire blik helpt bij het inschatten van AI-risico’s
Briscoe zegt zelf dat hij zijn legerachtergrond actief gebruikt in zijn werk. In het leger leer je om nuchter naar dreigingen te kijken, scenario’s te maken en niet te veel op hoop te vertrouwen. Dat past verrassend goed bij beleggen op de lange termijn.
Hij kijkt naar AI en geopolitiek alsof het verschillende soorten tegenstanders zijn. Een oorlog is een zichtbare vijand: je ziet het conflict, je kent de partijen en je weet ongeveer wat de impact kan zijn. AI is meer een onzichtbare tegenstander die langzaam terrein wint en pas laat echt zichtbaar wordt in cijfers.
Die manier van denken helpt hem om pensioenfondsen verder vooruit te laten kijken. Niet alleen naar het komende jaar, maar naar de komende tien tot twintig jaar. Waar zitten de structurele veranderingen, welke aannames zijn misschien niet meer houdbaar en welke systemen zijn kwetsbaar voor onverwachte klappen.
Je kunt daar als particuliere belegger ook iets mee. In plaats van alleen naar de koers van morgen te kijken, kun je jezelf vragen: wat gebeurt er met mijn baan, mijn sector of mijn favoriete aandelen als AI echt doorzet. En welke risico’s zie ik liever niet, maar zijn er waarschijnlijk wel.
- Schrijf op welke bedrijven of sectoren het grootste deel van je beleggingen uitmaken.
- Bedenk per sector hoe gevoelig die is voor automatisering en AI.
- Kijk of je inkomen uit werk in dezelfde hoek zit als je beleggingen.
- Beslis of je dat concentratierisico oké vindt of dat je wilt spreiden.
- Check eens per jaar of je aannames over groei en werk nog logisch zijn.
Praktische lessen voor beleggers in een wereld van oorlog en AI
Briscoes boodschap is niet dat je nu alles moet verkopen of dat AI alleen maar slecht is. Hij wil vooral duidelijk maken dat je verschillende soorten risico’s niet over één kam moet scheren. Een oorlog is heftig, maar vaak tijdelijk, terwijl AI minder spectaculair is op het journaal en toch blijvend de spelregels verandert.
Voor beleggers betekent dit dat je je niet moet laten leiden door alleen de krantenkoppen. Een dreigende oorlog kan de markt kortstondig laten schrikken, maar zegt weinig over de groei over twintig jaar. AI lijkt nu vooral een groeiverhaal, maar kan op lange termijn juist een rem zijn als de opbrengsten te eenzijdig terechtkomen.
Concreet kun je letten op hoe afhankelijk je portefeuille is van een paar grote techbedrijven. Ook is het slim om na te denken over sectoren die AI gebruiken in plaats van bouwen, zoals industrie, gezondheidszorg en logistiek. Die kunnen profiteren van efficiëntie zonder dat al het voordeel weglekt naar de grote platformen.
Een simpele checklist om je eigen beleggingen langs te lopen:
- Tel hoeveel procent van je portefeuille direct of via indexfondsen in grote tech zit.
- Kijk of je ook bedrijven hebt die baat hebben bij automatisering zonder zelf de AI-kern te zijn.
- Let op sectoren die kwetsbaar zijn voor baanverlies en lagere lonen bij hun klanten.
- Houd rekening met meer politieke spanning als ongelijkheid toeneemt.
- Plan vooraf wat je doet als groei lager uitvalt dan je nu verwacht.
Briscoe zou zeggen: zorg dat je niet alleen een verhaal hebt voor als alles goed gaat, maar ook een plan als het tegenvalt. Dat geldt voor pensioenfondsen, maar net zo goed voor jou als je zelf belegt. Je hoeft geen doemdenker te zijn, maar wel eerlijk naar de keerzijde van technologische vooruitgang kijken.
Hoe je zelf nuchter naar AI en je eigen positie kunt kijken
Je hoeft geen topadviseur of oud-militair te zijn om slimmer naar AI te kijken. Begin gewoon bij je eigen situatie. Hoe afhankelijk is jouw inkomen van werk dat makkelijk te automatiseren is, en hoe afhankelijk zijn jouw beleggingen van bedrijven die vol inzetten op AI-hype.
Probeer AI niet alleen te zien als kans, maar ook als verstoring. Als jouw sector veel efficiënter wordt, is dat goed voor de winst van bedrijven, maar niet altijd voor het aantal banen. Dat kan op termijn doorwerken in de hele economie, van huizenmarkt tot consumptiepatroon.
Let ook op hoe overheden reageren. Strengere regels, extra belasting op grote techwinsten of maatregelen om werknemers te beschermen kunnen de winsten van AI-bedrijven drukken. Dat is niet per se slecht, maar wel iets om in je verwachtingen mee te nemen als je nu zwaar inzet op die aandelen.
Een praktische manier om dit voor jezelf te ordenen:
- Maak een lijstje van je belangrijkste inkomstenbronnen en beleggingen.
- Schrijf erbij hoe gevoelig elk onderdeel is voor automatisering.
- Denk na wat er gebeurt als jouw sector krimpt of verandert door AI.
- Bedenk welke vaardigheden je kunt ontwikkelen die minder makkelijk te automatiseren zijn.
- Pas je beleggingsmix stap voor stap aan als je merkt dat alles in dezelfde hoek zit.
De kern van Briscoes waarschuwing is simpel: laat je niet verblinden door de technologie zelf, maar kijk naar de gevolgen voor groei, werk en verdeling van welvaart. Als je dat nuchter meeneemt in je keuzes, ben je al een stuk beter voorbereid dan veel anderen. En dan is AI niet alleen een risico, maar ook iets waar je bewust omheen kunt plannen in plaats van erachteraan te lopen.