Google Maps krijgt een AI-make-over: wat betekent dat voor jou?
Google Maps krijgt later dit jaar een flinke opknapbeurt met veel kunstmatige intelligentie onder de motorkap. Handig, zou je denken, maar verkeerspsycholoog Gerard Tertoolen zet er stevige vraagtekens bij. Volgens hem lopen we het risico dat bestuurders dommer en vooral veel meer afgeleid worden.
Als je vaak navigeert met je telefoon of via het scherm in je auto, ga je deze veranderingen merken. Het is dus slim om nu al te snappen wat er verandert, wat je eraan hebt en waar de valkuilen zitten. Dan kun je straks zelf bepalen welke functies je gebruikt en wat je liever uitzet.
Belangrijk om in je achterhoofd te houden: Google bouwt vooral door op wat er al is. De basis blijft een kaart met een route, maar daarbovenop komt een laag met AI, 3D-beelden en een pratende assistent. Hoe meer je daarvan aanzet, hoe drukker het in je auto wordt.
Wat er precies verandert in Google Maps
De kern van de vernieuwing is dat Google zijn AI-model Gemini direct in Maps stopt. Maps wordt zo minder een simpele routeplanner en meer een soort digitale gids waar je tegen kunt praten. Je hoeft dan niet meer per se een adres in te voeren, maar kunt gewoon in normale taal zeggen wat je zoekt.
Daarbij gebruikt Google data van meer dan 300 miljoen locaties wereldwijd. Denk aan openingstijden, drukte, foto’s en reviews van andere gebruikers. Op basis daarvan probeert Maps te voorspellen wat jij handig of leuk vindt, en daar de suggesties en routes op af te stemmen.
Een voorbeeld: als je vaak veganistisch eet, kan Maps dat onthouden. Vraag je dan om een plek om te eten met vrienden, dan schuift de app vooral veganistische of vega-vriendelijke restaurants naar voren. Dat scheelt jou gezoek in lijstjes en filters, maar het betekent ook dat de app steeds meer bepaalt wat je wel en niet ziet.
Die persoonlijke laag gaat verder dan alleen eten. Maps kan rekening houden met hoe je meestal reist, welke wijken je mijdt, of je liever snel of zuinig rijdt en of je vaak tolwegen vermijdt. Dat klinkt slim, maar het maakt je ook afhankelijker van keuzes die je zelf niet meer bewust maakt.
De nieuwe 3D-navigatie: mooier, maar ook drukker
Navigeren zelf krijgt ook een flinke upgrade. Tijdens het rijden laat Maps straks een gedetailleerde 3D-weergave van je omgeving zien. Die beelden zijn opgebouwd uit satellietfoto’s en Street View, die door AI zijn samengevoegd tot een soort digitale maquette van de wereld.
Gebouwen, viaducten en herkenningspunten springen meer in het oog. Kom je aan bij een ingewikkeld kruispunt, dan zoomt de app automatisch in. Rijstroken, zebrapaden, verkeerslichten en stopborden worden extra duidelijk weergegeven, zodat je sneller ziet waar je moet zijn.
Een deel van de gebouwen wordt half transparant gemaakt, zodat je als het ware door de bebouwing heen vooruit kunt kijken. Zo zie je eerder waar je moet afslaan of invoegen. Op papier klinkt dat ideaal, vooral in drukke steden of onbekende gebieden waar je normaal veel moet zoeken.
Maar er zit ook een keerzijde aan al die visuele trucjes. Hoe mooier en drukker het beeld, hoe groter de kans dat je ogen net iets langer op het scherm blijven hangen. En dat zijn precies de seconden waarin er buiten iets mis kan gaan.
Waarom verkeerspsychologen zich zorgen maken
Volgens verkeerspsycholoog Gerard Tertoolen zit het risico vooral in de visuele drukte. Hoe meer er op je scherm beweegt en oplicht, hoe groter de kans dat je aandacht van de weg naar het scherm verschuift. Veel bestuurders onderschatten hoe gevoelig ze daarvoor zijn.
Hij wijst erop dat navigatiesystemen ooit juist een veiligheidswinst opleverden. Vroeger zaten mensen met een papieren kaart op schoot of keken ze steeds op briefjes met aanwijzingen. Dat was ronduit onhandig en gevaarlijk, dus de stap naar digitale navigatie was een duidelijke verbetering.
Maar die winst hebben we inmiddels binnen. Dat betekent niet dat elke extra laag technologie automatisch nóg veiliger is. Volgens Tertoolen is de kans groot dat deze nieuwe AI-functies de verkeersveiligheid niet verbeteren en misschien zelfs verslechteren.
Zijn redenering is simpel: hoe meer informatie, hoe meer je brein moet verwerken. Als je tijdens het rijden tegelijk bezig bent met 3D-beelden, persoonlijke tips, gesproken antwoorden en meldingen, raakt je aandacht versnipperd. En juist bij onverwachte situaties heb je die volle aandacht nodig.
De belofte van minder navigatiestress
Google presenteert de vernieuwing als een manier om navigatiestress te verminderen. De app moet je meer bij de hand nemen, zodat je minder hoeft na te denken. Zeker in drukke steden en bij lastige kruispunten klinkt dat aantrekkelijk.
Tertoolen kijkt daar anders naar. Volgens hem komt navigatiestress meestal niet doordat er te weinig plaatjes op je scherm staan. Het gaat vaker mis omdat aanwijzingen te laat komen, de route niet klopt met wat je buiten ziet of omdat de app net een afslag te vroeg of te laat aangeeft.
Ook afleiding speelt een grote rol. Als je tegelijk met je telefoon bezig bent, kinderen op de achterbank hebt of druk aan het praten bent, gaat je aandacht alle kanten op. Dat los je niet op met nóg meer visuele effecten of slimme AI, maar met duidelijkere aanwijzingen en rust in de auto.
De huidige navigatie kan veel van die problemen al oplossen, als je hem goed instelt. Denk aan tijdig gesproken aanwijzingen, een rustige kaartweergave en meldingen die niet alles overschreeuwen. Extra AI-lagen zijn dan niet per se de oplossing, eerder een nieuwe bron van prikkels.
Hoe gemak je brein lui maakt
Een belangrijk punt van Tertoolen is dat onze hersenen van nature lui zijn. Als iets minder moeite kost, kiezen we daar automatisch voor. Navigatie die alles voor je bedenkt, voelt comfortabel, maar zorgt er ook voor dat je zelf minder oefent met kaartlezen en vooruitdenken.
Hij vergelijkt het met spieren: als je ze niet gebruikt, verslappen ze. Als de auto en de apps steeds meer taken overnemen, word je als bestuurder minder scherp. Je merkt dat niet meteen, maar op de lange termijn verlies je vaardigheden, zoals zelf routes onthouden of snel reageren op onverwachte situaties.
Daar komt bij dat het plezier van zelf iets uitzoeken verdwijnt. Vroeger keek je soms vooraf even op een kaart of Street View om een lastige route te snappen. Nu is de verleiding groot om alles maar aan de app over te laten. Daardoor voelt autorijden sneller als een soort rijdende woonkamer, en ga je eerder op zoek naar extra afleiding.
Dat is precies het moment waarop je naar je telefoon grijpt, in menu’s gaat rommelen of met andere functies gaat spelen. De techniek die je zou moeten helpen, maakt je dan juist kwetsbaarder. Je brein zit in de chillstand, terwijl het verkeer om je heen daar helemaal niet op is aangepast.
Praten met Maps: handig, maar niet zonder risico
Een van de grootste vernieuwingen is dat je straks echt met Maps kunt praten. Je kunt dan vragen waar je in de buurt je telefoon kunt opladen, welke restaurants nog open zijn of waar je een parkeerplek kunt vinden. De app geeft direct een antwoord dat past bij jouw voorkeuren en situatie.
Op het eerste gezicht lijkt dat veiliger dan op een scherm tikken. Je handen blijven aan het stuur en je ogen kunnen op de weg blijven. Toch is ook dit niet zonder risico, zegt Tertoolen.
Elke activiteit die niets met de rijtaak te maken heeft, is in principe een vorm van afleiding. Ook als je alleen je stem gebruikt. Je moet nadenken over je vraag, luisteren naar het antwoord en vervolgens een keuze maken. Dat kost mentale ruimte die je eigenlijk nodig hebt voor het verkeer.
Hoe groter en drukker het verkeer om je heen, hoe problematischer dat wordt. In een rustige polderweg kun je misschien best even met je navigatie praten. In een drukke stad met fietsers, voetgangers en trams is dat een ander verhaal. Daar wil je eigenlijk zo min mogelijk extra prikkels.
Handige functies: parkeren, ingangen en routekeuzes
Er zitten ook echt nuttige dingen tussen de nieuwe functies. Een bekende irritatie is dat de navigatie zegt dat je er bent, terwijl je nog geen idee hebt waar de ingang of parkeergarage is. Zeker bij ziekenhuizen, winkelcentra of grote kantoorgebouwen is dat herkenbaar.
Google wil dat aanpakken door je eindbestemming al in 3D te laten zien voordat je vertrekt. Je kunt dan thuis op de bank alvast bekijken waar de ingang zit en hoe de omgeving eruitziet. Bij aankomst licht Maps de juiste ingang uit en helpt de app je naar een geschikte parkeerplek in de buurt.
Ook tijdens de rit denkt het systeem met je mee over de route. Je krijgt bijvoorbeeld de keuze tussen een snellere route met tol of een iets langere route zonder file. De app zet de opties naast elkaar en laat zien wat het je kost of oplevert in tijd en geld.
Dat is prettig, zolang jij zelf de baas blijft. Het wordt pas een probleem als je alles klakkeloos volgt, zonder nog na te denken. Zeker als de app je voorkeuren leert kennen, kan hij je onbewust sturen in keuzes die je anders misschien niet had gemaakt.
Hoe je zelf de controle houdt over al die functies
Je hoeft niet alles te gebruiken wat Google in Maps stopt. Sterker nog, het is slim om daar bewust in te zijn. Zie het als een gereedschapskist: je pakt alleen wat je nodig hebt, niet alles tegelijk.
Een paar praktische stappen die je kunt nemen:
- Voor vertrek al even oriënteren: kijk kort naar de route, zodat je een globaal beeld hebt.
- Scherminstellingen aanpassen: zet de weergave rustiger als je merkt dat je wordt afgeleid door 3D en extra details.
- Spraak slim gebruiken: stel ingewikkelde vragen vooral als je stilstaat, bijvoorbeeld bij een tankstation of parkeerplaats.
- Meldingen beperken: zet overbodige meldingen en pop-ups uit, zodat alleen de route-informatie overblijft.
- Plan tussenstops vooraf: kies tankstops, laadpunten en eetplekken zoveel mogelijk voordat je gaat rijden.
Door dit soort keuzes houd je de app in toom. Jij bepaalt dan hoe druk het in je auto wordt, in plaats van dat Google dat voor je doet. Dat maakt een groter verschil dan je denkt.
Beschikbaarheid: wanneer krijg jij deze functies?
De nieuwe functies komen niet overal tegelijk beschikbaar. De spraakfunctie onder de naam Ask Maps wordt eerst uitgerold in de Verenigde Staten en India. Ook de uitgebreide 3D-navigatie komt daar als eerste naar iOS, Android, CarPlay en Android Auto.
Voor Nederland betekent dit dat je nog even moet wachten. De wereldwijde uitrol volgt pas in de maanden daarna. Dat heeft één voordeel: tegen de tijd dat het hier werkt, zijn de eerste kinderziektes er vaak al uit.
In de tussentijd kun je je wel alvast voorbereiden op hoe je het straks wilt gebruiken. Denk na over welke functies je echt nodig hebt en welke je waarschijnlijk alleen maar afleiden. Zo voorkom je dat je alles klakkeloos aan laat staan omdat het nieuw is.
Praktische tips om scherp te blijven achter het stuur
Als je wilt voorkomen dat je een passieve, afhankelijke bestuurder wordt, kun je een paar dingen bewust anders doen. Laat de navigatie niet standaard alles bepalen, maar kijk af en toe zelf op een kaart voordat je vertrekt. Dan heb je alvast een globaal beeld in je hoofd en voel je je minder verloren als de techniek hapert.
Gebruik de pratende assistent vooral voor dingen die direct met je route te maken hebben. Uitgebreid restaurants vergelijken of laadpalen zoeken kun je beter doen als je stilstaat. Spreek met jezelf af dat je tijdens het rijden zo weinig mogelijk in menu’s duikt en niet gaat spelen met extra functies.
Merk je dat je onrustig wordt van alle extra informatie op het scherm, dan is dat een signaal om de weergave simpeler te zetten. Minder 3D, minder details, meer focus op de route zelf. Uiteindelijk gaat het erom dat jij je aandacht op de weg houdt en de techniek gebruikt als hulpmiddel, niet als automatische piloot.
Je kunt voor jezelf een simpele checklist gebruiken voordat je wegrijdt:
- Route globaal bekeken? Ja, ik weet ongeveer waar ik langs rijd.
- Scherm rustig ingesteld? Geen overbodige 3D-effecten of drukke kaartlagen.
- Meldingen opgeschoond? Alleen navigatie en echt belangrijke waarschuwingen aan.
- Tussenstops gepland? Tankstation, laadpunt of pauzeplek alvast gekozen.
- Telefoon op stil of focusmodus? Geen appjes of meldingen die tussendoor binnenkomen.
Met dit soort kleine gewoontes haal je de voordelen uit de nieuwe Google Maps-functies, zonder dat je brein in slaap sukkelt of je aandacht alle kanten op schiet.